Wednesday, September 25, 2019

मी म्हणे गोपाळू

 अवचिता परिमळू । झुळकला अळुमाळु । मी म्हणे गोपाळू । आला गे माये ।। .....   ...... 

          ही ज्ञानेश्वर माउलींची सुप्रसिद्ध विरहिणी आहे. 

          ज्ञानेश्वरांनी रचलेल्या या  'विराणी' त (विरहिणीत) त्या शुद्ध चैतन्याची भेट व्हावी याची आर्तता भरून राहिली आहे. आणि मग शेवटी तो 'सावळा सुंदर' तिला भेटतो आणि तिला अद्वैताचा साक्षात्कार होतो. 


          या 'अवचिता परिमळू । झुळकला अळुमाळु ' चा अनुभव जसा त्या विराणीतील गोपिकेला आला तसा आपल्यालाही येत असतो. फक्त आपण जाणवून घेतोच असं नाही. 
          

            साहित्य वाचताना अनेकदा सारस्वताचे  घबाडचं हाती लागल्यासारखे वाटते आणि ज्ञानाचा महासागर त्या पुस्तकातून आपल्याकडे उसळून येऊ पाहतोय असे वाटते. तो ज्ञानाचा, माहितीचा जोर बुद्धीला सहन होत नाही. अशा वेळी मी पुस्तक मिटून घेते आणि सद्गदित होते. मनात म्हणते, "हो बाबा, मी वाचणार आहे तुला, पण हळू हळू. तुझं विश्वरूप सोडून मला सामोरा ये पाहू! तुझं सौम्य असं मानवी रूप मला झेपेल, पेलेल. " या ठिकाणी मला खचितच हा अळुमाळु परिमळू पसरविणारा तो हजर असल्याचा भास होतो. 




अंजली दाबके

Sunday, September 22, 2019

खाचखळगे

गल्लीतला रस्ता खाचखळग्यांचा आहे;
म्हणून कालपरवापर्यंत नगरसेवकाला शिव्या देणारे आमचे 'आळी ' कर ;
आज रस्ता सिमेंट काँक्रिटचा केल्यावर ,
तो वाळण्याआधीच त्यावर ठसे उमटवत बेधडक चालले...!!!

हे नालायकांनो, आता परत कधी नक्राश्रू ढाळू नका ; 
विकास होत नाही म्हणून... !!! 

आणि कोण कौतुक करणार तुमचं या पाउल ठशांबद्दल ;
कारण ही तुमची विध्वंसक पावले म्हणजे 
काही चंद्रावर उमटलेली पावले नाहीत ;
मानवजातीला ललामभूत ठरलेली... 

हे नालायकांनो, आता परत कधी नक्राश्रू ढाळू नका ; 
विकास होत नाही म्हणून... !!!

ओल्या सिमेंटवर बेदरकारपणे उमटलेली तुमची ही नाकर्ती पावले 
हा रस्ता आता कायमचा 
मिरवत राहील त्याच्या छाताडावर ....  
विष्णूच्या हृदयावरील "श्रीवत्सलांच्छना " सारखा . 

हे नालायकांनो, आता परत कधी नक्राश्रू ढाळू नका ; 
विकास होत नाही म्हणून... !!!

आता हे शासना,या ' प्रजासत्ताक ' नागरिकांना;
 तू ही दे एक ' काव्यात्मक ' शासन ... 
या विध्वंसक पावलांचा ;
एक शासकीय जाहीर  'पाऊल उंडे ' सोहळा साजरा करून ...!!! 

हे नालायकांनो, आता परत कधी नक्राश्रू ढाळाच 
विकास होत नाही म्हणून... !!!

©अंजली दाबके

Wednesday, September 11, 2019

फकीर

*फकीर* 

नगरीमधला जुना मुहल्ला ;
गर्दीनी अति भरून गेला. 
मधोमधी हा पथ वाहे अन् ,
हाट दुतर्फा सजतो नित नव.   

नव्या हिकमती नवे नमुने ,
नवे रंग नी मोहक दावे. 
लढवुनी करण्या क्रेत्यांना सर !                
गढूनि गेले आपणिक जन. 

गर्दीतून ही अशा प्रभाती ;
मंद झुळूक ये हवी हवीशी. 
कानी आली जिच्यासवे अन् ,
गभीर गीती ' बुल्लेशा ' ची. 

रुमाल हिरवा डोकी साजे ,
रुळूनी मणी तो कंठही विलसे. 
हाती चिमटा गात चालला ; 
गूढ काफियाॅं असा फकिरा. 

बाजूस एका 'मोह ' चीजांचा ,
दुजा बाजूला 'क्षय ' गरजांचा. 
कविमन पाहे दुरुनी हा क्षण ;
हरखे होता 'त्या ' चे दर्शन. 

बाळ एक ये गर्दीमधूनी ;
दुडक्या चाली हसे निरंतर.  
फकीरासंगे चालत जाई ;
गम्मत म्हणुनी काही अंतर... 

रमे फकीरही त्याच्यासंगे ;
मोरपीस त्या देई अलगत.  
जणू सोपवी बाळालागी ; 
अनुभूतीचे सारे संचित .


----------------------------------------
*शब्द संदर्भ -
हाट -बाजार
क्रेते - गिऱ्हाईक 
आपणिक - दुकानदार
बुल्लेशा / बुल्ले शहा - पंजाबी सुफी संत
काफियाॅं - बुल्ले शहा या संताची आध्यात्मिक रचना. 
----------------------------------------
©अंजली दाबके